Đầu tháng 6/2025, khói từ các đám cháy rừng ở Manitoba, Ontario và một số tỉnh khác lan xuống vùng Hồ Lớn của Mỹ, và nhiều nơi có cảnh báo chất lượng không khí. Nếu bạn học ở Canada hoặc miền bắc nước Mỹ, theo hướng dẫn chính thức, việc cần làm là theo dõi chỉ số AQHI hoặc AQI hằng ngày, hạn chế ra ngoài khi không khí xấu, giữ không khí trong phòng sạch và dùng khẩu trang N95 đeo kín khi bắt buộc ra ngoài.
Bài này đứng sau bài về OPT mùa tốt nghiệp trong nhóm chuỗi bài về mốc luật và giấy tờ quanh năm của du học sinh, lần này nói về sức khoẻ và chỗ ở.
Chuyện gì đang xảy ra đến ngày 4/6/2025?
Theo NASA Earth Observatory, từ giữa tháng 5/2025 điều kiện nóng, khô và gió đã làm nhiều đám cháy bùng nhanh dọc biên giới Manitoba và Ontario. Chính quyền Manitoba ghi trong bản tin cháy rừng ngày 28/5/2025 rằng tỉnh đang xử lý 22 đám cháy, và tổng số vụ từ đầu mùa là 102, cao hơn mức trung bình 78 vụ của cùng ngày. Bản tin ngày 30/5 cho biết Manitoba trong tình trạng khẩn cấp toàn tỉnh theo Đạo luật Biện pháp khẩn cấp, kéo dài đến 26/6.
Phía Mỹ, Sở Tài nguyên Thiên nhiên Wisconsin (DNR) ra thông báo ngày 3/6/2025 khuyên cư dân giảm thời gian ở ngoài trời trong ngày 3/6 và sáng 4/6. DNR dự báo tác động lên chất lượng không khí tiếp diễn trong phần lớn tuần. Khói thay đổi theo giờ, vì thế hãy xem số liệu địa phương thay vì nhìn bầu trời.
Đọc AQHI và AQI thế nào?
Ở Canada, Chính phủ Canada mô tả AQHI là thang từ 1 đến 10 trở lên, số càng cao thì rủi ro sức khoẻ càng lớn. Bộ Môi trường và Biến đổi khí hậu Canada (ECCC) cập nhật AQHI cho nhiều địa điểm và ban hành cảnh báo chất lượng không khí tại cộng đồng bị khói ảnh hưởng. Quebec có InfoSmog riêng. Bạn xem trên Canadian weather, ứng dụng WeatherCAN hoặc dự báo thời tiết địa phương.
Ở Mỹ, AirNow dùng chỉ số AQI với sáu nhóm màu: xanh lá (Good, 0 đến 50), vàng (Moderate, 51 đến 100), cam (Unhealthy for Sensitive Groups, 101 đến 150), đỏ (Unhealthy, 151 đến 200), tím (Very Unhealthy, 201 đến 300) và nâu đỏ (Hazardous, từ 301). Trên 100 là không khí đã không tốt: lúc đầu với nhóm nhạy cảm, sau đó với mọi người.
Hai thang này khác nhau, nên đừng so sánh con số trực tiếp. Health Canada lưu ý hạt mịn PM2.5 là rủi ro chính của khói, có thể làm không khí xấu ngay cả khi bạn không thấy hay ngửi thấy khói, và không có mức tiếp xúc nào được biết là hoàn toàn an toàn với một số chất ô nhiễm.
Giữ không khí trong phòng sạch hơn
Theo Health Canada, bạn nên:
- Đóng cửa ra vào và cửa sổ càng nhiều càng tốt. Nếu trời nóng cực độ cùng lúc với khói, ưu tiên giữ mát.
- Dùng bộ lọc chất lượng cao nhất mà hệ thống thông gió cho phép, hoặc máy lọc không khí di động có chứng nhận lọc hạt mịn. Thay bộ lọc đều đặn vì bộ lọc tắc không loại được khói.
- Hạn chế quạt hút như quạt nhà tắm.
- Nếu không giữ được không khí sạch trong nhà, hoặc không có điều hoà và phòng quá nóng khi đóng cửa, tìm nơi có không khí sạch hơn do chính quyền địa phương chỉ dẫn.
Với ký túc xá, hãy hỏi quản lý toà nhà về bộ lọc và quy định thay đổi hệ thống thông gió, vì không phải phòng nào cũng tự chỉnh được. Trước khi ký hợp đồng thuê, xem lại các điểm trong an toàn khi du học, và kiểm tra bảo hiểm của mình qua bài bảo hiểm y tế du học.
Khẩu trang N95: dùng thế nào cho đúng?
Theo Cơ quan Y tế Công cộng Canada, khẩu trang N95, KN95 hoặc KF94 đạt chuẩn và đeo kín khít giúp giảm tiếp xúc với hạt mịn khi bạn phải ra ngoài. Cơ quan này nhấn mạnh khẩu trang loại này không chặn các khí trong khói. Những điểm cần nhớ:
- Chọn cỡ ôm khít, che kín mũi, miệng và cằm. Kiểm tra khe hở giữa mặt và khẩu trang, vật liệu phải hơi hút vào khi hít vào và hơi không thoát ra mép khi thở ra.
- Râu trên mặt làm giảm độ kín và hiệu quả của khẩu trang.
- Khẩu trang vải, khẩu trang y tế, khăn quàng, bandana hay tấm che mặt không bảo vệ tốt trước khói.
- Thay khẩu trang khi bẩn, ẩm hoặc hỏng. Không đeo khi ngủ.
- Không dùng nếu khó thở khi đeo, hoặc nếu cần người khác giúp tháo. Trong đợt nóng cực độ, khẩu trang có thể làm tăng căng thẳng nhiệt, nên ưu tiên giữ mát.
Khi nào nên đi khám hoặc nhờ giúp?
Health Canada liệt kê triệu chứng nhẹ như đau đầu, ho nhẹ, kích ứng mắt, mũi, họng. Triệu chứng nặng hơn như chóng mặt, khò khè, đau ngực, ho dữ dội, lên cơn hen, khó thở hoặc tim đập bất thường cần nói chuyện với nhân viên y tế hoặc tìm trợ giúp y tế khẩn cấp; nếu nghĩ mình đang cấp cứu thì gọi 9-1-1. Theo cơ quan này, người có bệnh phổi, tim, người trên 65 tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người làm việc hoặc tập luyện ngoài trời có nguy cơ cao hơn. Khói kéo dài cũng dễ gây lo lắng; xem thêm chăm sóc sức khoẻ tinh thần khi du học xa nhà.
Việc nên làm hôm nay
- Cài WeatherCAN hoặc ứng dụng AirNow, đặt thông báo khi AQHI hoặc AQI tăng.
- Chuẩn bị vài khẩu trang N95, KN95 hoặc KF94 và tập đeo cho kín.
- Đóng cửa sổ khi chỉ số xấu và chú ý nhiệt độ trong phòng.
- Hẹn lại buổi chạy bộ ngoài trời nếu chỉ số cao và lưu số khẩn cấp địa phương.
Cập nhật 20/10/2026: các trang của Health Canada và Cơ quan Y tế Công cộng Canada về khói cháy rừng và khẩu trang, tra ngày 20/10/2026, vẫn ghi ngày xuất bản 5/2024 và nội dung không đổi so với phần trên. Trang AirNow cùng ngày đang có thông báo chung về khói cháy rừng ở nhiều bang, nên chỉ số vẫn cần xem hằng ngày. Bản tin tổng kết của NOAA ngày 5/6/2025 nêu đến ngày 5/6 Canada có 1.746 đám cháy và 2,6 triệu hecta bị đốt, và Minnesota từng đạt mức “very unhealthy” vào 3 đến 4/6. Nguồn: NOAA NESDIS.
Đọc thêm: tổng quan cả năm xem cuộc sống du học 2026: các mốc luật và giấy tờ quanh năm (đăng 2/4/2026). Về thời tiết cực đoan khác trong hè, xem nắng nóng hè 2025: cảnh báo UKHSA ở Anh và Extreme Heat Warning ở Mỹ (đăng 5/8/2025).
Câu hỏi thường gặp
AQHI của Canada và AQI của Mỹ khác nhau thế nào?
Theo Chính phủ Canada, AQHI là thang từ 1 đến 10 trở lên, số càng cao thì rủi ro sức khoẻ càng lớn. Theo AirNow, AQI của Mỹ có sáu nhóm màu từ Good đến Hazardous, trên 100 là không khí không tốt, ban đầu cho nhóm nhạy cảm rồi cho mọi người. Hai thang không thể quy đổi trực tiếp.
Khẩu trang vải hoặc khẩu trang y tế có lọc được khói cháy rừng không?
Theo Cơ quan Y tế Công cộng Canada, khẩu trang vải, y tế hoặc phẫu thuật không ôm sát mặt và vật liệu có thể không lọc hiệu quả hạt mịn trong khói. Khăn quàng, bandana hay tấm che mặt cũng không bảo vệ. Họ khuyên dùng N95, KN95 hoặc KF94 đeo kín khít.
Mang khẩu trang N95 có chặn được khí độc trong khói không?
Không. Cơ quan Y tế Công cộng Canada cho biết khẩu trang N95 hoặc tương đương giúp giảm tiếp xúc với hạt mịn nhưng không bảo vệ trước các khí trong khói. Vì vậy hãy kết hợp việc hạn chế ra ngoài và giữ không khí trong nhà sạch.
Phòng không có điều hoà thì có nên mở cửa sổ khi trời khói không?
Health Canada khuyên giữ cửa ra vào và cửa sổ đóng càng nhiều càng tốt, nhưng khi trời cực nóng kèm khói xấu thì ưu tiên giữ mát. Nếu không giữ được không khí sạch trong nhà hoặc phòng quá nóng, hãy tìm nơi có không khí sạch hơn do địa phương chỉ dẫn.
Thông tin mang tính tham khảo, tổng hợp từ trang chính thức tại thời điểm tra ngày 20/10/2026, không thay thế tư vấn y tế. Chỉ số không khí thay đổi theo giờ; hãy xem AQHI, AirNow, cảnh báo của cơ quan địa phương và hỏi bác sĩ khi có triệu chứng.
Nguồn tham khảo
- Health Canada – Wildfire smoke and your health
- Government of Canada – Wildfire smoke, air quality and your health
- Public Health Agency of Canada – Using a respirator mask during wildfire smoke events
- Wisconsin DNR – Limit time outside due to Canadian wildfire smoke (3/6/2025)
- AirNow – AQI Basics
- Government of Manitoba – Fire Bulletin #17
- Government of Manitoba – Fire Bulletin #19
- NASA Earth Observatory – Fires Erupt in North American Forests
- NOAA NESDIS – NOAA Satellites Monitor Canadian Wildfires and Smoke
Booker HVSC báo giá miễn phí trong 15 phút, Zalo báo cất – hạ cánh cho cả gia đình.
📚 Bài viết cùng chủ đề
Cuộc sống du họcHè đầu tiên ở Mỹ: sinh viên F-1 làm thêm trên trường và xin SSN07/06/26 · 6 phút đọc
Cuộc sống du họcCanada: sinh viên quốc tế làm thêm 24 giờ mỗi tuần, điều kiện và SIN25/05/26 · 6 phút đọc
Cuộc sống du họcLương tối thiểu Đức 13,90 euro và giờ làm thêm của sinh viên quốc tế08/05/26 · 6 phút đọc
Cuộc sống du họcThuế du học sinh Mỹ sau 15/4: ai còn hạn đến 15/6 với Form 884317/04/26 · 6 phút đọc
Cuộc sống du họcCuộc sống du học 2026: các mốc luật và giấy tờ quanh năm02/04/26 · 8 phút đọc
Cuộc sống du họcChuyển giờ mùa xuân 2026: Mỹ, Canada, Anh và lần đổi giờ cuối ở B.C.14/03/26 · 7 phút đọc🔥 Được đọc nhiều
- Bay đêm, bay chặng dài: cách chống mệt và lệch múi giờ
- Quá cảnh (transit) khi bay du học: 7 điều cần kiểm tra trước khi xuất vé
- Phụ huynh đi thăm con du học: visa thăm thân và vé máy bay
- Làm thêm khi du học: giới hạn giờ, mức lương và lưu ý pháp lý
- Giấy tờ cần mang theo người khi bay du học (không ký gửi)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶