Học bổng Chính phủ Việt Nam cho du học sinh là các suất học bổng được cấp hoặc hỗ trợ bằng ngân sách nhà nước, thông qua Bộ Giáo dục và Đào tạo và các đề án đào tạo. Đây là cơ hội lớn để học ở nước ngoài với chi phí thấp, nhưng đi kèm những cam kết pháp lý mà người học và gia đình cần hiểu rõ trước khi nhận. Bài viết tổng hợp các loại học bổng, điều kiện, quyền lợi và nghĩa vụ.
Nội dung chính
Các loại học bổng Chính phủ Việt Nam cho du học
Việc công dân Việt Nam ra nước ngoài học tập bằng ngân sách nhà nước được điều chỉnh bởi các văn bản như Nghị định 86/2021/NĐ-CP và các thông tư hướng dẫn. Trên thực tế, có ba nhóm chính:
| Loại học bổng | Cơ quan thông báo | Đặc điểm |
|---|---|---|
| Học bổng Hiệp định | Bộ GD&ĐT (Cục Hợp tác quốc tế) | Theo thỏa thuận với chính phủ nước ngoài; phía bạn cấp học bổng, phía Việt Nam có thể hỗ trợ thêm |
| Học bổng theo Đề án | Bộ GD&ĐT, cơ sở giáo dục | Gắn với mục tiêu đào tạo nhân lực cụ thể, như nâng cao năng lực giảng viên (Đề án 89) |
| Học bổng cử đi của bộ, ngành, địa phương | Cơ quan chủ quản | Dành cho cán bộ, công chức, viên chức được cử đi học |
Một số đề án trước đây như Đề án 911, Đề án 599 đã kết thúc theo giai đoạn. Vì vậy, khi đọc thông tin trên mạng, hãy kiểm tra năm ban hành và tình trạng hiệu lực.
Học bổng Hiệp định
Học bổng Hiệp định được Bộ GD&ĐT thông báo tuyển sinh hằng năm cho nhiều nước như Hungary, Trung Quốc, Nga và các nước khác theo thỏa thuận hợp tác giáo dục. Phía nước ngoài thường miễn học phí, cấp chỗ ở hoặc trợ cấp theo quy định của họ; phía Việt Nam có thể hỗ trợ thêm cho một số đối tượng.
Ví dụ, theo thông báo bổ sung của Bộ GD&ĐT về học bổng Hiệp định đi học tại Hungary, các khoản phía Việt Nam hỗ trợ gồm vé máy bay một lượt đi và một lượt về, phí đi đường, lệ phí hộ chiếu, visa và cấp bù sinh hoạt phí theo chế độ hiện hành. Đối tượng được hỗ trợ được quy định cụ thể, ví dụ với bậc đại học có thể ưu tiên học sinh dân tộc thiểu số, hộ nghèo, vùng núi, hải đảo, đạt giải học sinh giỏi; với bậc sau đại học thường là người đang làm việc tại cơ quan nhà nước, cơ sở giáo dục hoặc được cơ quan cử đi. Chi tiết chương trình Hungary có trong bài học bổng Stipendium Hungaricum; với Trung Quốc, xem học bổng CSC.
Học bổng theo Đề án (Đề án 89)
Đề án “Nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đại học đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo giai đoạn 2019–2030” (thường gọi Đề án 89, theo Quyết định 89/QĐ-TTg) hỗ trợ đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ cho giảng viên và người dự tuyển làm giảng viên, trong đó có hình thức học toàn thời gian ở nước ngoài.
Theo Thông tư 25/2021/TT-BGDĐT hướng dẫn đào tạo theo Đề án 89, người học có các nghĩa vụ chính:
- Trở về cơ sở cử đi ngay sau khi tốt nghiệp và làm việc tối thiểu theo thời gian quy định của pháp luật.
- Báo cáo tiến độ học tập định kỳ (6 tháng hoặc mỗi học kỳ, năm học).
- Nghiên cứu sinh phải công bố kết quả nghiên cứu theo yêu cầu (ví dụ ít nhất 2 bài trên tạp chí thuộc WoS/Scopus với hình thức học toàn thời gian ở nước ngoài).
- Tự chi trả nếu học quá thời gian được cấp kinh phí tối đa (48 tháng với tiến sĩ, 24 tháng với thạc sĩ).
Nếu đang cân nhắc học tiến sĩ, xem thêm học bổng tiến sĩ và cách viết đề cương nghiên cứu.
Cam kết và nghĩa vụ bồi hoàn
Đây là phần quan trọng nhất. Người học bằng ngân sách nhà nước phải ký cam kết và có thể phải bồi hoàn kinh phí trong các trường hợp vi phạm, ví dụ: tự ý bỏ học, không hoàn thành chương trình, không về nước hoặc không làm việc đủ thời gian theo phân công. Căn cứ bồi hoàn được quy định tại Nghị định 143/2013/NĐ-CP (với người không phải công chức, viên chức) và Nghị định 101/2017/NĐ-CP (với cán bộ, công chức, viên chức) cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung. Cơ sở cử đi cũng có trách nhiệm tiếp nhận, bố trí công việc cho người học sau khi tốt nghiệp.
Chuẩn bị hồ sơ và theo dõi thông báo
- Theo dõi thông báo tuyển sinh trên trang Cục Hợp tác quốc tế (Bộ GD&ĐT) và hệ thống tuyển sinh trực tuyến; nhiều học bổng Hiệp định có hạn vào cuối năm hoặc đầu năm.
- Đọc kỹ đối tượng được hỗ trợ phía Việt Nam: không phải mọi ứng viên trúng tuyển đều được cấp vé máy bay, sinh hoạt phí.
- Chuẩn bị giấy tờ: học bạ, bảng điểm, bằng cấp, giấy khám sức khỏe, văn bản cử đi học (nếu có); xem checklist hồ sơ du học.
- Chuẩn bị ngoại ngữ theo yêu cầu của nước đến; nhiều nước Hiệp định có năm dự bị tiếng.
- Cân nhắc kế hoạch dài hạn: nếu dự định làm việc ở nước ngoài sau tốt nghiệp, học bổng tự do hoặc học bổng nước ngoài không ràng buộc có thể phù hợp hơn. Tham khảo về nước hay ở lại sau du học.
Với ứng viên được hỗ trợ vé máy bay theo chế độ, cơ quan cử đi thường yêu cầu chứng từ hợp lệ để thanh quyết toán. Vé Du Học hỗ trợ xuất hóa đơn VAT, tư vấn hành trình và hành lý cho các điểm đến Hiệp định như Hungary, Nga, Trung Quốc, Đông Âu; với hơn 30 Booker săn vé đa hãng, nếu tìm được giá tốt hơn sau khi bạn đã thanh toán, HVSC hoàn lại phần chênh lệch. Xem vé máy bay du học và câu hỏi thường gặp về giấy tờ.
Câu hỏi thường gặp
Học bổng Hiệp định có phải về nước không?
Tùy đối tượng. Người được cơ quan cử đi hoặc nhận hỗ trợ từ ngân sách Việt Nam thường phải thực hiện cam kết theo quy định. Hãy đọc kỹ thông báo tuyển sinh và văn bản cam kết.
Đề án 599 còn tuyển không?
Đề án 599 (giai đoạn 2013–2020) đã kết thúc. Hiện nay, đào tạo giảng viên ở nước ngoài bằng ngân sách chủ yếu theo Đề án 89 và các chương trình khác của Bộ GD&ĐT.
Khi nào phải bồi hoàn kinh phí?
Khi vi phạm các cam kết như tự ý bỏ học, không hoàn thành chương trình, không về nước hoặc không làm việc đủ thời gian theo quy định. Mức và cách tính theo các nghị định hiện hành.
Sinh viên tự do có được nộp học bổng Hiệp định không?
Có, đặc biệt ở bậc đại học, tùy thông báo từng nước. Tuy nhiên, các khoản hỗ trợ phía Việt Nam thường ưu tiên đối tượng được quy định cụ thể.
Học bổng Chính phủ Việt Nam là cơ hội quý để du học với chi phí thấp, nhưng cần cân nhắc kỹ cam kết đi kèm. Khi đã có quyết định cử đi học, liên hệ Vé Du Học qua hotline/Zalo 090.1800.918 để được hỗ trợ vé máy bay và chứng từ quyết toán.
Nguồn tham khảo
Booker HVSC báo giá miễn phí trong 15 phút, Zalo báo cất – hạ cánh cho cả gia đình.