
Mỗi năm đều có du học sinh gặp rắc rối chỉ vì “không biết luật”: làm thêm quá giờ, cho bạn mượn tài khoản ngân hàng, mang đồ ăn không khai báo hay lái xe khi giấy phép không hợp lệ. Hiểu luật pháp nước sở tại không chỉ giúp bạn tránh bị phạt mà còn bảo vệ visa, việc học và tương lai của chính mình. Bài viết tổng hợp những điều du học sinh tuyệt đối không nên làm và cách xử lý nếu gặp rắc rối.
Nguyên tắc chung: “không biết luật” không phải lý do
Ở hầu hết các nước, việc không biết quy định không giúp bạn thoát trách nhiệm. Với du học sinh, hậu quả còn nặng hơn vì một tiền án, tiền sự hoặc vi phạm điều kiện visa có thể dẫn đến hủy visa và ảnh hưởng tới hồ sơ xin visa các nước khác sau này. Ba nguyên tắc nên nhớ:
- Khi không chắc, hãy hỏi văn phòng sinh viên quốc tế hoặc trang chính phủ trước khi làm.
- Đừng làm theo “mọi người vẫn làm”: nhiều vi phạm phổ biến trong cộng đồng vẫn là vi phạm.
- Giữ giấy tờ, hợp đồng, bằng chứng cho mọi giao dịch quan trọng.
Vi phạm điều kiện visa
Đây là nhóm vi phạm ảnh hưởng trực tiếp nhất đến quyền ở lại của bạn.

| Hành vi cần tránh | Vì sao nguy hiểm |
|---|---|
| Làm thêm vượt giới hạn giờ hoặc làm “chui”, nhận lương tiền mặt không khai báo | Vi phạm điều kiện visa; ví dụ tại Úc, visa du học giới hạn 48 giờ/2 tuần khi khóa học đang diễn ra |
| Đi làm trước khi khóa học bắt đầu (tại Úc) | Không được phép theo điều kiện visa |
| Bỏ học, không đảm bảo chuyên cần và tiến độ | Trường có nghĩa vụ báo cáo, có thể dẫn đến hủy visa |
| Không báo địa chỉ mới cho trường đúng hạn | Nhiều nơi yêu cầu cập nhật trong thời hạn ngắn (ví dụ 7 ngày tại Úc) |
| Để bảo hiểm y tế bắt buộc hết hạn | Vi phạm điều kiện visa ở các nước như Úc, Hàn Quốc |
| Ở quá hạn visa | Có thể bị cấm nhập cảnh trong nhiều năm |
Chi tiết giới hạn giờ làm từng nước có trong bài làm thêm khi du học: giới hạn giờ, mức lương và lưu ý. Ngoài ra, vi phạm liêm chính học thuật như đạo văn, gian lận thi cử cũng có thể dẫn đến đình chỉ học, kéo theo hệ quả với visa; xem bài học thuật ở nước ngoài và cách tránh đạo văn.
Tiền bạc và tài khoản ngân hàng
- Không cho mượn, cho thuê hoặc bán tài khoản ngân hàng, thẻ, thông tin đăng nhập. Kẻ gian có thể dùng tài khoản của bạn để nhận và chuyển tiền lừa đảo; bạn có thể bị điều tra như một mắt xích rửa tiền.
- Không nhận “việc nhẹ lương cao” kiểu nhận tiền rồi chuyển hộ, nhận hàng hộ.
- Không mang hộ hành lý, bưu kiện cho người khác khi không biết bên trong có gì, nhất là khi đi máy bay.
- Không để người khác giữ hộ chiếu của bạn, kể cả chủ nhà hay chủ lao động.
Các chiêu thức lừa đảo cụ thể có trong bài an toàn khi du học: phòng tránh lừa đảo.
Rượu bia, chất cấm, giao thông và đời sống
Rượu bia
Tuổi được phép mua và uống rượu khác nhau giữa các nước: tại Mỹ là 21 tuổi, ở Anh và Úc là 18 tuổi. Nhiều nơi cấm uống rượu ở nơi công cộng, và lái xe khi có nồng độ cồn bị xử lý rất nghiêm.
Chất cấm
Luật về cần sa và các chất kích thích rất khác nhau giữa các nước, thậm chí giữa các bang. Ngay cả ở nơi đã hợp pháp hóa ở cấp địa phương, việc sử dụng vẫn có thể gây hậu quả với hồ sơ visa hoặc nhập cảnh các nước khác. Lựa chọn an toàn nhất là tránh hoàn toàn. Tuyệt đối không mang chất cấm qua biên giới.
Thuốc và thực phẩm
Một số thuốc thông dụng ở Việt Nam có thể bị kiểm soát ở nước khác. Thực phẩm, thịt, trứng, hạt giống phải khai báo khi nhập cảnh. Xem bài mang thuốc khi đi du học và khai báo hải quan khi nhập cảnh.
Giao thông
Lái xe khi giấy phép chưa hợp lệ, đi tàu không vé, đi xe đạp không đội mũ ở nơi bắt buộc đều có thể bị phạt. Đọc thêm bài đi lại khi du học.
Những quy định đời sống dễ bị bỏ qua
- Phân loại rác đúng quy định (đặc biệt nghiêm ở Nhật, Hàn, Đức).
- Gây ồn ào ban đêm ở khu dân cư, có thể bị hàng xóm báo cảnh sát.
- Tải phim, phần mềm lậu: nhiều nước xử lý vi phạm bản quyền nghiêm túc.
- Quay phim, chụp ảnh người khác không xin phép, đăng tải nội dung xúc phạm trên mạng.
- Hút thuốc, thuốc lá điện tử ở khu vực cấm; quy định về thuốc lá điện tử đặc biệt chặt ở một số nước.
- Quy định về Internet: ví dụ nhiều dịch vụ quốc tế bị chặn tại Trung Quốc; hãy tìm hiểu và tuân thủ quy định sở tại.
Nếu gặp rắc rối pháp lý thì làm gì?
- Bình tĩnh, hợp tác lịch sự với cảnh sát; bạn có quyền yêu cầu phiên dịch và luật sư.
- Không ký giấy tờ mà bạn không hiểu.
- Liên hệ văn phòng sinh viên quốc tế; nhiều trường có dịch vụ tư vấn pháp lý miễn phí hoặc giới thiệu trợ giúp pháp lý.
- Báo Đại sứ quán/Tổng Lãnh sự quán Việt Nam nếu bị tạm giữ, để được hỗ trợ bảo hộ công dân.
- Thông báo cho gia đình. Phụ huynh tham khảo bài khi con gặp sự cố ở nước ngoài.
Khi cần thay đổi lịch bay gấp vì lý do pháp lý, sức khỏe hay gia đình, đội ngũ Vé Du Học hỗ trợ 24/7, tư vấn phương án đổi vé hoặc đặt vé mới phù hợp nhất với hoàn cảnh.
Câu hỏi thường gặp
Bị phạt giao thông có ảnh hưởng đến visa không?
Một lỗi nhỏ đã nộp phạt thường không ảnh hưởng trực tiếp, nhưng vi phạm nghiêm trọng hoặc không nộp phạt có thể gây hậu quả pháp lý. Hãy xử lý đúng hạn.
Ở nơi cần sa hợp pháp thì du học sinh có dùng được không?
Ngay cả khi luật địa phương cho phép, việc sử dụng vẫn có thể gây rắc rối khi xin visa hoặc nhập cảnh nơi khác. Cách an toàn nhất là không sử dụng.
Bạn nhờ nhận tiền hộ vào tài khoản thì có sao không?
Rất rủi ro. Nếu tiền có nguồn gốc lừa đảo, bạn có thể bị điều tra, phong tỏa tài khoản. Hãy từ chối lịch sự.
Bị bắt giữ thì có được gọi cho Đại sứ quán không?
Theo thông lệ lãnh sự quốc tế, công dân nước ngoài bị tạm giữ thường có quyền yêu cầu thông báo cho cơ quan lãnh sự nước mình. Hãy chủ động yêu cầu.
Tôn trọng luật pháp nước sở tại là cách tốt nhất để bảo vệ hành trình du học của bạn. Cần hỗ trợ về chuyến bay, liên hệ Vé Du Học qua hotline/Zalo 090.1800.918.
Nguồn tham khảo
Booker HVSC báo giá miễn phí trong 15 phút, Zalo báo cất – hạ cánh cho cả gia đình.
