Du học sinh mang thai, kết hôn hoặc đưa gia đình sang: quy định cơ bản

Du học sinh mang thai, kết hôn hoặc muốn đưa gia đình sang khi du học cần nắm rõ quy định về visa người phụ thuộc (dependant) của từng nước, vì đây là mảng chính sách thay đổi nhiều nhất những năm gần đây. Anh, Canada và Úc đều đã thu hẹp đáng kể quyền bảo lãnh vợ/chồng, con đi cùng. Bài viết tóm tắt các quy định cơ bản tính đến thời điểm cập nhật, kèm những việc cần làm khi bạn mang thai hay kết hôn trong thời gian du học.

Tổng quan: visa người phụ thuộc là gì?

Người phụ thuộc (dependant/dependent, family member, secondary applicant) thường là vợ/chồng hoặc bạn đời được pháp luật nước đó công nhận và con chưa thành niên của du học sinh. Bố mẹ, anh chị em thường không thuộc diện này; nếu muốn sang thăm, họ phải xin visa du lịch/thăm thân riêng (xem bài phụ huynh đi thăm con du học).

Trước khi lên kế hoạch, hãy xác định: khóa học có thuộc diện được đưa gia đình sang không, người đi kèm có được làm việc hay đi học không, và phải chứng minh thêm bao nhiêu tài chính, bảo hiểm.

Quy định đưa gia đình sang theo từng nước

Vương quốc Anh

Theo trang chính thức GOV.UK, chỉ hai nhóm Student visa được đưa người phụ thuộc: sinh viên do chính phủ tài trợ học khóa trên 6 tháng, và sinh viên sau đại học toàn thời gian mà từ các khóa bắt đầu từ ngày 1/1/2024 phải là tiến sĩ (PhD/doctorate) hoặc thạc sĩ nghiên cứu. Sinh viên thạc sĩ theo học phần (taught master’s) như MSc, MBA phổ thông không còn được đưa vợ/chồng, con sang. Người phụ thuộc phải chứng minh tài chính riêng (theo mức công bố của GOV.UK, tính theo tháng và khác nhau giữa London và ngoài London) và đóng phí bảo hiểm y tế (IHS).

Canada

Từ ngày 21/1/2025, IRCC chỉ cấp giấy phép lao động mở (open work permit) cho vợ/chồng của sinh viên học thạc sĩ từ 16 tháng trở lên, tiến sĩ hoặc một số chương trình chuyên nghiệp được liệt kê. Con phụ thuộc không còn được cấp giấy phép lao động mở theo diện này. Vợ/chồng của sinh viên ngoài các nhóm trên vẫn có thể xin visa du lịch hoặc giấy phép học tập riêng nếu đủ điều kiện, nhưng không được đi làm theo diện gia đình.

Úc

Úc là nước có thay đổi lớn gần đây. Theo Bộ Nội vụ Úc (Home Affairs), người nộp visa du học (subclass 500) nhìn chung không còn được kèm vợ/chồng, con, trừ các trường hợp miễn trừ: nghiên cứu sinh PhD, sinh viên được DFAT hoặc Bộ Quốc phòng tài trợ, sinh viên có học bổng chính phủ nước ngoài, và sinh viên đủ điều kiện đến từ các nước Thái Bình Dương và ASEAN – nhóm có Việt Nam. Theo các văn bản pháp lý được công bố, quy định này áp dụng cho hồ sơ nộp từ ngày 2/10/2026; hồ sơ nộp trước đó được xét theo luật cũ.

Đáng chú ý: không còn cho phép bổ sung người thân sau khi visa đã được cấp (subsequent entrant), kể cả với nhóm được miễn trừ. Vì vậy, nếu bạn thuộc diện được kèm gia đình, cần khai báo và nộp cùng lúc ngay từ đầu, và tất cả người trong hồ sơ phải ở cùng một nơi (cùng trong hoặc cùng ngoài nước Úc) khi nộp. Với những người được đi kèm, quyền làm việc theo thông lệ là tối đa 48 giờ/2 tuần, không giới hạn nếu sinh viên chính học thạc sĩ hoặc tiến sĩ. Chính phủ Úc cũng đã công bố ý định siết người phụ thuộc của visa tốt nghiệp 485 nhưng chưa có văn bản áp dụng tại thời điểm cập nhật.

Mỹ

Vợ/chồng và con dưới 21 tuổi chưa kết hôn của sinh viên F-1 có thể xin visa F-2. Theo Study in the States (Bộ An ninh Nội địa Mỹ), người F-2 không được đi làm; vợ/chồng chỉ được học bán thời gian, muốn học toàn thời gian phải chuyển sang F-1; con dưới 18 tuổi được học phổ thông. Trường sẽ cấp I-20 riêng cho người phụ thuộc khi bạn chứng minh thêm tài chính.

Các nước châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc cũng có diện visa gia đình cho người thân của du học sinh đại học/sau đại học với điều kiện tài chính riêng; hãy hỏi trực tiếp Đại sứ quán hoặc phòng quốc tế của trường trước khi lên kế hoạch.

Du học sinh mang thai và sinh con ở nước ngoài

Mang thai không làm mất tư cách du học sinh, nhưng bạn cần chủ động xử lý một số vấn đề:

• Bảo hiểm y tế: kiểm tra gói bảo hiểm bắt buộc (OSHC ở Úc, bảo hiểm của trường ở Mỹ, IHS ở Anh) có chi trả thai sản không, có thời gian chờ hay không. Một số gói tư nhân chỉ trả thai sản sau 12 tháng tham gia. Xem thêm bài bảo hiểm y tế du học.
• Việc học: liên hệ phòng hỗ trợ sinh viên để xin hoãn thi, bảo lưu (deferral, leave of absence). Lưu ý bảo lưu có thể ảnh hưởng visa, nên phải hỏi bộ phận tư vấn visa của trường trước.
• Quốc tịch của con: ở Anh và Úc, con sinh ra không tự động có quốc tịch nước đó. GOV.UK hướng dẫn phải xin visa người phụ thuộc cho bé nếu muốn xuất nhập cảnh Anh; ở Úc, trẻ sinh ra thường được coi là có cùng loại visa với bố/mẹ. Quy định quốc tịch theo nơi sinh ở một số nước khác có thể thay đổi, cần kiểm tra cơ quan chính thức.
• Giấy tờ Việt Nam: đăng ký khai sinh cho con tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước sở tại (hoặc khi về nước) và làm hộ chiếu cho bé trước khi đặt vé.
• Bay khi mang thai: nhiều hãng yêu cầu giấy xác nhận của bác sĩ từ khoảng tuần 28 và hạn chế bay ở cuối thai kỳ; mỗi hãng một quy định khác nhau.

Kết hôn khi đang du học: cần làm gì?

Kết hôn khi đang có visa du học là hợp pháp ở hầu hết các nước, nhưng hôn nhân không tự động cho vợ/chồng bạn quyền sang ở cùng. Những việc cần làm:

1. Thông báo thay đổi tình trạng với trường và cơ quan di trú nếu quy định yêu cầu (Úc yêu cầu cập nhật thay đổi hoàn cảnh với Home Affairs).
2. Ghi chú kết hôn tại Việt Nam: kết hôn ở nước ngoài cần làm thủ tục ghi vào sổ hộ tịch tại Việt Nam để được công nhận đầy đủ.
3. Kiểm tra lại diện bảo lãnh: nếu khóa học không thuộc diện được đưa gia đình sang (như taught master’s ở Anh, hay sinh viên không được miễn trừ ở Úc), vợ/chồng chỉ có thể sang theo visa thăm thân ngắn hạn hoặc visa riêng của họ.
4. Tránh khai báo sai: không khai báo đầy đủ người thân trong hồ sơ visa có thể bị coi là cung cấp thông tin sai lệch, ảnh hưởng hồ sơ sau này. Xem thêm bài du học sinh và luật pháp nước sở tại.

Chuẩn bị tài chính và hành trình cho cả gia đình

Mỗi người đi kèm làm tăng đáng kể yêu cầu chứng minh tài chính, phí visa, bảo hiểm và chi phí sinh hoạt. Ở Úc, con trong độ tuổi đi học thường phải có xác nhận nhập học trường phổ thông và đóng học phí. Hãy lập ngân sách thực tế từ đầu (tham khảo bài quản lý tài chính cho du học sinh) và chuẩn bị chỗ ở đủ cho cả nhà (xem bài tìm nhà ở khi du học).

Với hành trình gia đình có trẻ nhỏ, chọn chuyến bay ít điểm dừng, thời gian quá cảnh hợp lý và kiểm tra yêu cầu visa quá cảnh cho từng thành viên. Đội ngũ hơn 30 Booker của Vé Du Học săn vé đa hãng cho cả gia đình, kiểm tra visa quá cảnh, tối ưu hành lý ký gửi (đồ dùng em bé, xe đẩy), và nếu tìm được giá tốt hơn sau khi bạn đã thanh toán, HVSC chuyển khoản hoàn lại phần chênh lệch. Bạn có thể bắt đầu tại trang vé máy bay du học hoặc xem thêm quy định hành lý ký gửi quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Du học thạc sĩ ở Anh có được đưa vợ/chồng sang không?

Với khóa bắt đầu từ 1/1/2024, chỉ thạc sĩ nghiên cứu hoặc tiến sĩ (hoặc sinh viên do chính phủ tài trợ) mới được đưa người phụ thuộc. Thạc sĩ theo học phần thông thường không được.

Du học sinh Việt Nam sang Úc còn được kèm gia đình không?

Theo thông tin của Home Affairs, sinh viên đủ điều kiện từ các nước ASEAN thuộc nhóm miễn trừ, nhưng phải đáp ứng điều kiện cụ thể và nộp gia đình ngay trong hồ sơ ban đầu vì không còn diện bổ sung sau. Hãy kiểm tra trang chính thức trước khi nộp.

Mang thai khi du học có bị hủy visa không?

Mang thai tự thân không phải lý do hủy visa. Rủi ro nằm ở việc học không đạt yêu cầu, bảo lưu sai thủ tục hoặc thiếu bảo hiểm; hãy làm việc sớm với trường.

Quy định về người phụ thuộc thay đổi nhanh, vì vậy hãy luôn đối chiếu với trang của cơ quan di trú và bộ phận tư vấn visa của trường trước mọi quyết định lớn. Khi giấy tờ đã sẵn sàng, Vé Du Học hỗ trợ đặt vé cho cả gia đình 24/7 qua hotline/Zalo 090.1800.918.